04
Sahiplik, teslim ve bakım terimleri
Bu altı terim, proje bittikten sonra elinizde ne kalacağını belirler. Hepsi imza öncesinde sorulur; teslim gününde sorulduğunda pazarlık gücü kalmaz.
Alan adı kayıt sahipliği (domain registrant)
Önüne nerede çıkar: Alan adı yenileme e-postası size gelmiyorsa — tam orada.
Neye para ödüyorsun: Markanızın adresine. Kayıt sahibi siz değilseniz alan adı hukuken sizin değildir; yenileme unutulduğunda da haberiniz olmaz.
Ajansa sorman gereken tek soru: “Alan adının kayıt sahibi alanında hangi firma yazıyor?”
Kurumsal web tasarım →
Kaynak kod telifi (source code ownership)
Önüne nerede çıkar: Web ve yazılım projesi sözleşmesinin telif maddesinde.
Neye para ödüyorsun: Yaptırdığınız yazılımın sahibi olup olmadığınıza. Mülkiyet devri ile kullanım lisansı arasındaki fark, ilerideki her geliştirmenin kiminle yapılacağını belirler.
Ajansa sorman gereken tek soru: “Ödeme tamamlandığında kaynak kodun mülkiyeti bana mı geçiyor, yoksa kullanım lisansı mı veriliyor?”
Kaynak kod sahipliği rehberi →
Test sunucusu (staging environment)
Önüne nerede çıkar: Web projesinde “önce test ortamına alalım” cümlesinde.
Neye para ödüyorsun: Yayına çıkmadan görme hakkına. Değişiklikler test ortamında onaylandıktan sonra yayına alınır; bu, hem hatayı hem de sürpriz tasarımı canlıdan önce yakalar.
Ajansa sorman gereken tek soru: “Değişiklikleri yayına almadan önce görüp onaylayacağım bir ortam olacak mı?”
Kurumsal web tasarım →
Teslim süresi (delivery time)
Önüne nerede çıkar: Teklifin takvim bölümünde.
Neye para ödüyorsun: Planlanabilirliğe. Takvim çoğu projede müşterinin onay hızına bağlıdır; bu bağ yazılmazsa gecikmenin sahibi tartışmalı olur.
Ajansa sorman gereken tek soru: “Süre benim onay gecikmelerimle nasıl kayıyor, takvim neye bağlı?”
Web sitesi ne kadar sürede yapılır →
Bakım ve destek bedeli (maintenance fee)
Önüne nerede çıkar: Proje bittikten sonra gelen ilk aylık faturada.
Neye para ödüyorsun: Sitenin ayakta kalmasına: güncelleme, yedek, izleme ve küçük düzeltmeler. Bu kalem proje bedeline dâhil değildir ve kapsamı yazılmazsa her talep tartışma olur.
Ajansa sorman gereken tek soru: “Bakım kapsamına ne giriyor, girmeyen bir iş çıkarsa saat ücreti ne?”
Web yazılım fiyatları →
DNS ve sunucu erişim yönetimi (DNS & hosting access)
Önüne nerede çıkar: Ajans değiştirmek istediğiniz gün — ya da site çöktüğünde kimin müdahale edebileceğini sorduğunuzda.
Neye para ödüyorsun: Sitenin nereye baktığını değiştirebilme yetkisine. Alan adının sahibi olmak yeterli değildir: DNS kayıtlarını ve sunucu panelini kim yönetiyorsa, siteyi taşıyabilen, yayından kaldırabilen ve e-postayı yönlendirebilen taraf odur.
İki ayrı şey: yönetim ile mülkiyet aynı şey değildir. Erişimin ajansta kalması olağandır ve çoğu projede teknik olarak doğrudur; sakıncalı olan, devir hakkının yazılı olmamasıdır. Erişimin kimde duracağı projeye göre belirlenir; talep ettiğinizde devredilmesi ise sözleşmeye yazılır.
Ajansa sorman gereken tek soru: “DNS ve sunucu erişimi bu projede kimde duracak, talep ettiğimde kaç gün içinde bana devredilir?”
Ajans değiştirme ve hesap devri rehberi →